Rahim Sarkması Belirtileri ve Evreleri

Rahim sarkması (uterin prolapsus), rahmi yerinde tutan bağ ve kasların gevşemesiyle rahmin vajina içine, ileri evrelerde vajina dışına doğru inmesidir. Çoğunlukla mesane ve bağırsak sarkmasıyla birlikte görülür; hepsine birden “pelvik organ sarkması” denir. Doğum yapmış kadınların yaklaşık yarısında bir miktar sarkma vardır, ancak bunların küçük bir kısmı şikâyet yaratır.

Kimlerde görülür?

Çok sayıda ve zor normal doğum, iri bebek, menopoz sonrası östrojen azalması, fazla kilo, kronik kabızlık, sürekli öksürük ve ağır kaldırmayı gerektiren işler başlıca risk etkenleridir. Ailede sarkma öyküsü de riski artırır.

Belirtileri nelerdir?

Vajinada dolgunluk, “bir şey aşağı iniyor” hissi; akşamları ve uzun ayakta kalınca artar
Vajina girişinde ele gelen ya da görülen şişlik
Bel ve kasıkta çekilme hissi
İdrarı boşaltamama, sık idrara çıkma ya da tam tersi idrar kaçırma
Kabızlık, dışkılamada zorlanma
Cinsel ilişkide rahatsızlık

Evreleri

Sarkma muayenede 1’den 4’e kadar evrelenir. Evre 1–2’de rahim vajina içinde kalır ve çoğunlukla ameliyatsız yöntemlerle takip edilir. Evre 3–4’te rahim vajina girişine ulaşır ya da dışarı çıkar; bu evrelerde genellikle cerrahi gerekir.

Ameliyatsız seçenekler

Pelvik taban egzersizleri

Erken evrede ilk basamaktır; düzenli Kegel egzersizi belirtileri hafifletir ve ilerlemeyi yavaşlatır. Kilo verme, kabızlığın tedavisi ve ağır kaldırmadan kaçınma da şarttır.

Pesser

Vajinaya yerleştirilen, rahmi yerinde tutan silikon bir halkadır. Ameliyat istemeyen ya da ameliyata uygun olmayan hastalarda hemen rahatlama sağlar; birkaç ayda bir kontrol edilir ve temizlenir. Menopoz sonrası kadınlarda lokal östrojen kremi ile birlikte kullanılması dokuyu güçlendirir.

Lazer

Hafif evrede, özellikle eşlik eden idrar kaçırma ve vajinal gevşeklikte doku sıkılaştırıcı lazer destekleyici olabilir; ileri sarkmada yeri yoktur.

Ameliyat ne zaman gerekir?

Günlük hayatı bozan şikâyet, evre 3–4 sarkma, tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonu ya da idrar boşaltamama durumunda cerrahi planlanır. Yöntem, yaş, çocuk isteği ve eşlik eden sarkmalara göre seçilir: vajinal yoldan rahim alınıp destek dokuların onarımı en sık uygulanan ameliyattır; rahmi korumak isteyenlerde rahmi askıya alan (sakrohisteropeksi) ya da laparoskopik yöntemler tercih edilir. Hastanede kalış genellikle 1–2 gündür; ağır kaldırma 6 hafta kısıtlanır. Tedavi seçenekleri ve muayene süreci için rahim sarkması tedavisi sayfamıza bakabilirsiniz.

Ne zaman başvurmalı?

Vajinada dolgunluk hissi, ele gelen şişlik ya da idrar-dışkılama düzeninde değişiklik fark ettiğinizde muayene olun. Erken evrede egzersiz ve basit önlemlerle yıllarca ameliyatsız yönetim mümkündür; ihmal edildiğinde ise sarkma ilerler ve ameliyat kaçınılmaz hale gelir.

Sık Sorulan Sorular

Rahim sarkması kendiliğinden düzelir mi?

Hayır, ancak erken evrede düzenli pelvik taban egzersizi, kilo kontrolü ve ağır kaldırmaktan kaçınmakla ilerlemesi durdurulabilir ve şikâyetler hafifler.

Rahim sarkması ameliyatı zorunlu mu?

Evre 1–2’de genellikle gerekmez; egzersiz, pesser ve lokal östrojen ile takip edilir. Evre 3–4’te ya da günlük hayatı bozan şikâyet varsa ameliyat planlanır.

Sarkma ameliyatından sonra rahim mutlaka alınır mı?

Hayır. Çocuk isteyen ya da rahmini korumak isteyen hastalarda rahmi askıya alan yöntemler uygulanabilir; karar hastayla birlikte verilir.

Pesser kullanmak zararlı mı?

Doğru boyutta takılıp düzenli kontrol edildiğinde güvenlidir. Menopoz sonrası hastalarda lokal östrojen kremiyle birlikte kullanılması tahrişi önler.

İlgili sayfalar

Op. Dr. Hakan Yaz — Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı, Gaziantep. Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır; kişisel durumunuz için muayene ve hekim görüşü gereklidir. Randevu için randevu sayfamızı ziyaret edebilir veya 0532 718 09 91 numarasını arayabilirsiniz. Hakkımda