Doğum Sonrası İdrar Kaçırma

Doğum yapmış kadınların yaklaşık üçte biri, öksürme, hapşırma, gülme ya da koşma sırasında istemsiz idrar kaçırdığını söyler. Bu kadar yaygın olmasına rağmen çoğu kadın utandığı ya da “doğal” saydığı için hekime söylemez. Oysa idrar kaçırma tedavi edilebilir bir sorundur.

Neden olur?

Gebelikte büyüyen rahmin ağırlığı ve doğum sırasında bebeğin geçişi, mesane ile idrar yolunu taşıyan pelvik taban kaslarını ve bağ dokusunu zorlar. Bu yapılar gevşediğinde karın içi basıncın arttığı her anda (öksürük, hapşırık) mesane desteğini kaybeder ve idrar kaçar. Buna stres tipi idrar kaçırma denir. Uzun süren doğum, iri bebek, vakum-forseps kullanımı, çok sayıda doğum, fazla kilo ve kronik kabızlık riski artırır.

Daha az sıklıkla, aniden gelen ve tuvalete yetişememeye yol açan şiddetli sıkışma hissi görülür; buna sıkışma tipi (aşırı aktif mesane) denir. İki tip birlikte de olabilir; tedavi tipe göre değiştiği için ayrım önemlidir.

Kendiliğinden geçer mi?

Doğum sonrası iyileşme kişiden kişiye değişir. İdrar kaçırma sizi rahatsız ediyorsa değerlendirme için altı ay beklemeniz gerekmez. Şikâyetlerinizi doğum sonrası kontrolünüzde veya daha erken bir zamanda hekiminizle paylaşabilirsiniz.

Tedavi seçenekleri

1. Pelvik taban (Kegel) egzersizleri

Stres veya karışık tip idrar kaçırmada ilk seçenekler arasındadır. Doğru kasların çalıştırılması ve egzersizlerin kişiye uygun planlanması önemlidir. Uzman gözetiminde en az üç ay süren bir program önerilir; yanıt ve egzersiz planı takipte değerlendirilir.

2. Yaşam tarzı düzenlemeleri

Kilo verme, kabızlığın giderilmesi, kafein ve asitli içeceklerin azaltılması, sigaranın bırakılması kaçırmayı azaltır.

3. Vajinal lazer: kanıtların sınırları

Vajinal lazerin stres tipi idrar kaçırmadaki etkinliği ve uzun dönem güvenliği konusunda kanıtlar sınırlıdır. EAU ve NICE bu yöntemi rutin tedavi olarak önermemekte, araştırma kapsamında değerlendirmektedir. Doğum sonrası idrar kaçırmada tedavi seçimi, kaçırmanın türü ve muayene bulgularına göre yapılmalıdır.

4. Cerrahi (TOT / TVT askı ameliyatı)

Stres tipi idrar kaçırmada uygun hastalar için askı ameliyatları değerlendirilebilir. Karar; şikâyetler, önceki tedaviler, gelecekteki gebelik planı ve kişinin tercihleri dikkate alınarak verilir. Beklenen yararlar, olası riskler ve alternatifler görüşülür; iyileşme süresi uygulanan yönteme ve kişisel duruma göre değişir.

Ne zaman başvurmalı?

İdrar kaçırma günlük hayatınızı etkiliyorsa veya sizi rahatsız ediyorsa hekiminize başvurun; altı ay beklemeniz gerekmez. İdrar yaparken yanma gibi ek belirtileri de bildirin. Değerlendirme, şikâyetlerin dinlenmesi, muayene ve gerekli görülen testlerle planlanır.

Sık Sorulan Sorular

Doğum sonrası idrar kaçırma normal mi?

Doğumdan sonra görülebilir; ancak rahatsız edici kaçırmayı kabullenmek veya yardım almak için altı ay beklemek gerekmez. Şikâyetlerinizi hekiminizle paylaşabilirsiniz.

Kegel egzersizi gerçekten işe yarar mı?

Pelvik taban kas eğitimi stres veya karışık tip idrar kaçırmada ilk seçenekler arasındadır. Doğru teknikle, uzman gözetiminde en az üç aylık bir program önerilir; sonuçlar kişiden kişiye değişebilir.

Sezaryen olanlarda da idrar kaçırma görülür mü?

Görülebilir, çünkü gebeliğin kendisi de pelvik tabanı zorlar; ancak normal doğuma göre risk daha düşüktür.

İdrar kaçırma ameliyatı ne kadar sürer, ne zaman işe dönülür?

Ameliyat ve iyileşme süresi kullanılan yönteme, eşlik eden işlemlere ve kişisel duruma göre değişir. İşe, egzersize ve günlük etkinliklere dönüş zamanını ameliyatı yapan hekimle görüşmelisiniz.

Kaynaklar

İlgili sayfalar

Op. Dr. Hakan Yaz — Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı, Gaziantep. Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır; kişisel durumunuz için muayene ve hekim görüşü gereklidir. Randevu için randevu sayfamızı ziyaret edebilir veya 0532 718 09 91 numarasını arayabilirsiniz. Hakkımda