Menopoz Belirtileri Ne Zaman Başlar?

Menopoz bir hastalık değil, yumurtalıkların hormon üretimini bırakmasıyla oluşan doğal bir geçiş dönemidir. Türkiye’de ortalama 47–50 yaşlarında görülür; 40 yaşından önce başlarsa “erken menopoz” adını alır ve ayrıca değerlendirilmelidir. Tanı, adetlerin 12 ay boyunca hiç gelmemesiyle konur; ancak belirtiler bundan yıllar önce, “perimenopoz” döneminde başlar.

İlk belirtiler nelerdir?

Adet düzeninin bozulması: aralıkların uzaması, kanamanın azalması ya da bazen artması
Sıcak basması ve gece terlemesi (kadınların yaklaşık dörtte üçünde görülür)
Uykuya dalma güçlüğü, gece uyanmaları
Ruh hâli dalgalanmaları, sinirlilik, unutkanlık
Vajinal kuruluk, ilişkide ağrı, sık idrar yolu enfeksiyonu
Kilo alma eğilimi, cilt ve saçta kuruma, eklem ağrıları

Hangi tetkikler yapılır?

Tanı çoğunlukla yaş ve belirtilerle konur; 45 yaş üzerinde hormon testi şart değildir. Ancak belirsiz durumlarda FSH ve östradiol ölçülür. Bu dönemde asıl önemli olan koruyucu taramalardır: tiroid, kan şekeri ve kolesterol, D vitamini, mamografi, smear testi ve 50 yaşından itibaren ya da risk varsa daha erken kemik yoğunluğu ölçümü (DEXA).

Belirtiler nasıl hafifletilir?

Yaşam tarzı

Düzenli yürüyüş ve ağırlık egzersizi sıcak basmalarını azaltır, kemikleri korur ve uykuyu düzenler. Kafein, alkol, acı yiyecekler ve sıcak ortamlar sıcak basmasını tetikler. Katmanlı giyinmek, yatak odasını serin tutmak ve akşam ağır yemekten kaçınmak basit ama etkili önlemlerdir.

Hormon tedavisi (HRT)

Şiddetli sıcak basması ve uyku bozukluğunda en etkili tedavidir. 60 yaş altı ya da menopozun ilk 10 yılında başlandığında, meme kanseri, pıhtı ve karaciğer hastalığı öyküsü olmayan kadınlarda faydası riskinden fazladır. En düşük etkili doz, en kısa gerekli süre ilkesiyle ve yıllık kontrolle uygulanır.

Hormon dışı seçenekler

Hormon kullanamayan kadınlarda bazı antidepresan grubu ilaçlar ve gabapentin sıcak basmasını azaltır. Vajinal kuruluk için lokal östrojen kremi ya da nemlendiriciler yeterlidir ve vücuda geçişi çok düşüktür. Lazerle vajinal gençleştirme, kuruluk ve ilişki ağrısında ilaçsız bir alternatiftir.

Kemik erimesine karşı ne zaman önlem alınmalı?

Menopozdan sonraki ilk 5 yılda kemik kaybı en hızlıdır. Günlük 1000–1200 mg kalsiyum (öncelikle besinlerden), yeterli D vitamini, ağırlık taşıyan egzersiz ve sigarayı bırakmak temeldir. DEXA sonucuna göre gerekirse kemik koruyucu ilaç başlanır.

Ne zaman hekime başvurmalı?

12 ay adet görmedikten sonra yeniden kanama olması mutlaka değerlendirilmelidir; rahim iç zarının incelenmesi gerekir. Ayrıca 40 yaş altında adet kesilmesi, günlük hayatı bozan sıcak basması ve uyku sorunu ya da ilişkide ağrı için randevu almanız yeterlidir.

Sık Sorulan Sorular

Menopoz kaç yaşında başlar?

Türkiye’de ortalama 47–50 yaş arasında başlar. 40 yaşından önce başlarsa erken menopoz olarak adlandırılır ve ayrıca araştırılması gerekir.

Menopozda hormon tedavisi zararlı mı?

Uygun hastada, 60 yaş altında ya da menopozun ilk 10 yılında başlandığında faydası riskinden fazladır. Meme kanseri, pıhtı ya da karaciğer hastalığı öyküsü olanlarda kullanılmaz; karar muayene ve tetkiklerle verilir.

Menopozdan sonra kanama normal mi?

Hayır. 12 ay adet görmedikten sonra olan her kanama, rahim iç zarı incelenerek değerlendirilmelidir.

Sıcak basması ne kadar sürer?

Ortalama 4–7 yıl sürer; bazı kadınlarda daha uzun olabilir. Yaşam tarzı değişiklikleri ve gerekirse tedavi ile belirgin şekilde hafifletilir.

İlgili sayfalar

Op. Dr. Hakan Yaz — Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı, Gaziantep. Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır; kişisel durumunuz için muayene ve hekim görüşü gereklidir. Randevu için randevu sayfamızı ziyaret edebilir veya 0532 718 09 91 numarasını arayabilirsiniz. Hakkımda